Trong bối cảnh đó, công nghệ và truy xuất nguồn gốc không còn là một lựa chọn mang tính kỹ thuật, mà trở thành điều kiện bắt buộc để tham gia thị trường.

Đối với Việt Nam, thách thức không nằm ở việc thiếu công nghệ, mà ở cách tiếp cận. Trong nhiều trường hợp, truy xuất nguồn gốc được triển khai như một biện pháp đối phó, nhằm đáp ứng yêu cầu trước mắt của đối tác quốc tế. Cách làm này khiến hệ thống manh mún, thiếu liên thông và không tạo ra giá trị gia tăng lâu dài.

Thực chất, truy xuất nguồn gốc là một phần của năng lực quản trị quốc gia đối với ngành thủy sản. Khi dữ liệu về khai thác, nuôi trồng, chế biến và phân phối được kết nối, Nhà nước có thể quản lý nguồn lợi hiệu quả hơn, doanh nghiệp tối ưu hóa chuỗi giá trị, còn thị trường được bảo đảm về tính minh bạch.

Công nghệ trong thủy sản vì vậy không chỉ là thiết bị giám sát hành trình hay mã QR trên sản phẩm. Đó là một hệ sinh thái dữ liệu, nơi thông tin được thu thập, phân tích và sử dụng để ra quyết định chính sách. Đây cũng là nền tảng để chuyển từ quản lý hành chính sang quản lý dựa trên bằng chứng.

Một vấn đề quan trọng khác là niềm tin thị trường. Uy tín của thủy sản Việt Nam không chỉ được xây dựng từ từng lô hàng đạt chuẩn, mà từ sự nhất quán của cả hệ thống. Khi xảy ra vi phạm, nếu không có dữ liệu minh bạch để xử lý tận gốc, niềm tin sẽ bị xói mòn không chỉ với một doanh nghiệp, mà với cả ngành.

Do đó, đầu tư cho công nghệ và truy xuất nguồn gốc cần được xem là đầu tư cho thương hiệu quốc gia. Đây là khoản đầu tư dài hạn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người sản xuất, thay vì để mỗi chủ thể tự xoay xở.

Khi công nghệ trở thành công cụ quản trị, và truy xuất nguồn gốc trở thành nền tảng minh bạch, thủy sản Việt Nam mới có thể nâng vị thế từ một nhà cung ứng nguyên liệu sang một đối tác có trách nhiệm và đáng tin cậy trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Đức Tài