LTS: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã khép lại với những quyết sách mang tính lịch sử, chính thức đưa đất nước bước vào “Kỷ nguyên vươn mình”. Trong bối cảnh dàn nhân sự mới đầy năng lực cùng hệ thống 51 luật mới bắt đầu đi vào cuộc sống, tài sản trí tuệ và đổi mới sáng tạo không còn là khái niệm trừu tượng mà đã trở thành “vũ khí” chiến lược để định vị vị thế quốc gia. Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo trân trọng giới thiệu loạt bài chuyên sâu “Kỷ nguyên vươn mình: Định vị giá trị trí tuệ Việt”, nhằm bóc tách những chuyển dịch ngoạn mục từ sàn tài sản số, kinh tế tầm thấp đến công nghiệp bán dẫn, qua đó khẳng định: Trí tuệ Việt chính là trung tâm của mọi sự phát triển.

Các bài đã được đăng tải: 

Kỷ nguyên vươn mình: Định vị giá trị trí tuệ Việt – Bài 1: Thí điểm sàn giao dịch TSS: Pháp lý “mở đường” cho dòng vốn tỷ đô

Kỷ nguyên vươn mình: Định vị giá trị trí tuệ Việt - Bài 2: Kinh tế tầm thấp: Khi trí tuệ Việt 'chiếm lĩnh' bầu trời

Kỷ nguyên vươn mình: Định vị giá trị trí tuệ Việt – Bài 3: Nhà máy chip Viettel: Lời giải cho bài toán tự chủ công nghệ và chủ quyền bán dẫn

Tại Bài 4 trong tuyến bài này, chúng ta cùng bàn luận về vai trò sự ra đời của Công ty Cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội (HiHUB) vào cuối tháng 2/2026 với 70% vốn nhà nước trong bài toán kết nối giữa phòng thí nghiệm và đời sống.

Để những sản phẩm công nghệ chiến lược như chip bán dẫn hay drone AI có thể "sống" được trên thị trường, chúng cần một môi trường thử nghiệm thực tế và một khách hàng đủ lớn để bảo chứng cho uy tín. Sự ra đời của Công ty Cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội (HiHUB) vào cuối tháng 2/2026 với 70% vốn nhà nước là lời giải cho bài toán kết nối giữa phòng thí nghiệm và đời sống.

HiHUB không vận hành theo tư duy quản lý hành chính cũ mà hoạt động như một "đầu mối điều phối", biến các vấn đề nhức nhối của đô thị như ùn tắc giao thông hay ô nhiễm môi trường thành những "đề bài mở" cho cộng đồng doanh nghiệp sáng tạo cùng giải quyết.

Điểm đột phá nhất trong mô hình HiHUB chính là việc cụ thể hóa triết lý "Nhà nước là khách hàng đầu tiên" (First Customer). Trong kinh tế học đổi mới sáng tạo, mô hình "Demand-pull" (kéo cầu) thông qua mua sắm công luôn hiệu quả hơn việc chỉ hỗ trợ tài chính một chiều. Kinh nghiệm từ Singapore với chiến lược Smart Nation cho thấy, khi chính phủ đóng vai trò là bên chấp nhận rủi ro, đặt hàng các sản phẩm chưa hoàn thiện để thử nghiệm trong môi trường thực tế (Sandbox), họ đã giúp các startup vượt qua "thung lũng chết" để vươn tầm quốc tế. Israel cũng áp dụng mô hình "Reverse Innovation" (đổi mới ngược), nơi các thách thức từ quân đội và nhà nước được đưa ra để các startup đấu thầu giải pháp, tạo nên một chu kỳ sáng tạo không ngừng nghỉ.

Tại phiên họp chuyên đề về công nghệ chiến lược đầu năm 2026, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ đạo rõ: Nhà nước phải đóng vai trò kiến tạo, tháo gỡ rào cản và trở thành khách hàng đầu tiên để tạo thị trường cho các kết quả nghiên cứu. TS. Nguyễn Quân, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, từng trăn trở rằng khoa học chỉ thực sự đi vào đời sống khi doanh nghiệp tạo ra được sản phẩm mới đáp ứng nhu cầu xã hội. Với HiHUB, các sản phẩm như AI camera giám sát an ninh hay drone nông nghiệp sẽ được Nhà nước đặt hàng để vận hành trong hệ sinh thái đô thị của Thủ đô, thay vì chỉ nằm trong báo cáo nghiệm thu.

PGS.TS Trần Đình Thiên đánh giá cao việc Hà Nội tiên phong đưa Nghị quyết 79 và 80 vào cuộc sống thông qua một thiết chế linh hoạt như HiHUB. Sự tham gia của các tập đoàn công nghệ lớn như CMC trong cấu trúc cổ đông của HiHUB cũng tạo nên một sợi dây liên kết chặt chẽ giữa chính sách và thị trường. Đây không chỉ là câu chuyện của một doanh nghiệp, mà là sự định vị lại vai trò của Thủ đô trong việc dẫn dắt cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư tại Việt Nam.

Tầm nhìn của HiHUB đến năm 2030 là giúp doanh nghiệp nội địa làm chủ 80% công nghệ lõi trong các lĩnh vực ưu tiên và đạt tỷ lệ nội địa hóa tối thiểu 60% giá trị sản phẩm. Khi Nhà nước đã mở lối và trở thành "người mua hàng" tin cậy, niềm tin của các nhà đầu tư và sự sáng tạo của các nhà khoa học sẽ được khơi thông, tạo nên một cỗ máy đổi mới sáng tạo vận hành đồng bộ và bền vững. Đổi mới sáng tạo không thể tách rời việc định danh và bảo vệ các giá trị trí tuệ.

Đón xem Bài 5: Định giá và Quản trị TSTT – Chuyển hóa chất xám thành vốn sản xuất theo Luật SHTT 2025.

Phạm Tài