Mối nguy "Khủng hoảng niềm tin" từ hàng giả đội lốt 

Gốm sứ Việt Nam, với những cái tên lừng lẫy như Bát Tràng (Hà Nội) hay Chu Đậu (Hải Dương), là biểu tượng văn hóa và kinh tế nông thôn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, chính danh tiếng hàng nghìn năm tuổi này lại đang trở thành mục tiêu béo bở của vấn nạn hàng giả, hàng nhái.

Thực tế cho thấy, nhiều sản phẩm kém chất lượng, thậm chí là gốm sứ nhập khẩu đại trà, ngang nhiên được gắn mác "Gốm Bát Tràng" để lừa dối người tiêu dùng. Hậu quả kinh tế rất nghiêm trọng. Khi sản phẩm giả mạo tràn lan, uy tín tập thể của làng nghề bị xói mòn, người tiêu dùng mất phương hướng, và giá trị thương mại của sản phẩm thật không thể tăng trưởng tương xứng.

Nguy cơ pháp lý còn tiềm ẩn hơn, nếu cộng đồng làng nghề không kịp thời đăng ký bảo hộ, tên gọi lịch sử của họ có thể bị một doanh nghiệp khác đăng ký độc quyền dưới dạng nhãn hiệu thông thường, dẫn đến việc người làm nghề truyền thống bị mất quyền sử dụng tên gọi của chính mình.

Lớp bảo vệ Cộng đồng: Vai trò then chốt của Nhãn hiệu Tập thể 

Đối diện với làn sóng hàng giả, Nhãn hiệu Tập thể (NHTT) nổi lên như công cụ pháp lý tối ưu để bảo vệ danh dự chung và chứng thực nguồn gốc.

Trường hợp Gốm sứ Bát Tràng là một điển hình thành công. Với nỗ lực liên kết các hộ sản xuất, làng nghề đã xây dựng và quảng bá NHTT, tiêu biểu là logo và tên gọi như "Bát Tràng Việt Nam - 1000 năm truyền thống" trên thị trường quốc tế.

Việc đăng ký NHTT đã buộc cộng đồng phải thống nhất một Quy chế quản lý chất lượng nghiêm ngặt. Chỉ những sản phẩm tuân thủ tiêu chuẩn về nguyên liệu, quy trình nung và xuất xứ địa lý mới được phép mang thương hiệu tập thể. Văn bằng bảo hộ trở thành cơ sở pháp lý vững chắc để các cơ quan quản lý nhà nước đấu tranh, thu giữ và xử phạt các hành vi sử dụng tên gọi trái phép, bảo vệ lợi ích chính đáng cho người làm nghề.

Tuy nhiên, trong một làng nghề có hàng trăm lò sản xuất, NHTT chỉ là nền tảng chung. Để tạo sự khác biệt và vươn lên phân khúc cao cấp, mỗi doanh nghiệp phải tự tạo cho mình một lá chắn riêng.

 Lớp bảo vệ Độc quyền: Nhãn hiệu Riêng kiến tạo giá trị cao 

Thị trường gốm sứ hiện đại không chỉ đòi hỏi nguồn gốc rõ ràng mà còn cần chất lượng và thiết kế độc đáo. Đây là lúc Nhãn hiệu Riêng phát huy vai trò định vị.

Gốm Sứ Minh Long, dù không hoàn toàn thuộc mô hình làng nghề truyền thống, là minh chứng rõ nhất cho sức mạnh của nhãn hiệu độc quyền. Công ty đã đầu tư mạnh vào công nghệ, chất lượng men và quy trình sản xuất để trở thành thương hiệu sứ cao cấp, được tin dùng tại nhiều thị trường khó tính như Châu Âu và Nhật Bản. Việc bảo hộ nhãn hiệu riêng là cơ sở để Minh Long xây dựng niềm tin khách hàng thông qua chính sách bảo hành, đổi trả minh bạch và hệ thống phân phối chuyên nghiệp.

Tương tự, ngay trong lòng Bát Tràng, các doanh nghiệp như Gốm 10 hay Công ty CP Bát Tràng Việt Nam cũng đăng ký và khai thác các nhãn hiệu riêng được bảo hộ. Điều này cho phép họ tách mình khỏi sự cạnh tranh về giá của gốm sứ đại trà, tập trung vào giá trị nghệ thuật và chất lượng, từ đó đạt được mức lợi nhuận cao hơn.

Ngay cả làng nghề Gốm Chu Đậu khi được phục hồi cũng đã áp dụng song song: Công ty CP Gốm Chu Đậu chủ động đăng ký logo riêng đã được bảo hộ và công bố công khai dấu hiệu nhận biết, giúp người tiêu dùng dễ dàng xác định sản phẩm chuẩn từ đơn vị uy tín.

 Bảo hộ thương hiệu: Khoản đầu tư chiến lược cho Di sản 

Chiến lược kết hợp giữa Nhãn hiệu Tập thể và Nhãn hiệu Riêng đã chứng minh tính hiệu quả. NHTT tạo ra quy tắc chung để duy trì sự bền vững và uy tín cho cộng đồng, trong khi Nhãn hiệu Riêng thúc đẩy sự sáng tạo và năng lực cạnh tranh của từng đơn vị.

Rõ ràng, trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, bảo vệ thương hiệu không còn là một chi phí hành chính mà là khoản đầu tư chiến lược nhằm bảo vệ văn hóa, tăng cường giá trị kinh tế và đảm bảo di sản nghề gốm được truyền lại và phát triển.

Hương Mi