Khát vọng Việt Nam 2045 không chỉ là tầm nhìn về thu nhập bình quân đầu người hay quy mô GDP, mà là khát vọng về một nền văn minh tri thức, nơi con người Việt Nam làm chủ tương lai bằng chính năng lực sáng tạo, bằng trí tuệ và bản lĩnh của mình. Từ một đất nước nông nghiệp đi lên công nghiệp, từ công nghiệp hướng đến kinh tế số và đổi mới sáng tạo, hành trình này đòi hỏi một “bản lĩnh tri thức” mới – bản lĩnh của một dân tộc không chỉ học để biết mà học để dẫn dắt, học để kiến tạo.

Hệ giá trị tri thức Việt Nam cần được hình thành và củng cố trên ba trụ cột: tri thức là năng lực cạnh tranh, tri thức là đạo đức phát triển, và tri thức là niềm tin vào tương lai. Khi tri thức trở thành giá trị cốt lõi, mọi chính sách, thiết chế, và mô hình xã hội đều phải hướng đến việc khơi dậy và tôn vinh người có tri thức, tạo điều kiện để tri thức được ứng dụng và lan tỏa trong đời sống.

Độc lập tự chủ về tri thức không chỉ là việc nắm giữ công nghệ hay sở hữu bằng sáng chế. Đó là khả năng tư duy, khả năng định hình chiến lược và sáng tạo ra giá trị mới dựa trên năng lực nội sinh. Một quốc gia có thể đi vay vốn, nhập công nghệ, học mô hình, nhưng không thể đi vay tư duy và ý chí tự cường. Việt Nam chỉ có thể hiện thực hóa khát vọng 2045 nếu hệ giá trị tri thức trở thành kim chỉ nam của mọi quyết sách, mọi hành động và mọi nỗ lực đổi mới.

Trong thế giới đang biến động, các quốc gia thành công không chỉ nhờ tài nguyên hay vốn, mà nhờ hệ sinh thái tri thức – nơi mỗi người dân đều có thể đóng góp bằng sáng tạo, nghiên cứu và học hỏi. Việt Nam cần hướng đến việc xây dựng một nền văn hóa tri thức thực chất, nơi tri thức không bị giới hạn trong nhà trường hay phòng thí nghiệm, mà trở thành một phần của đời sống xã hội, của mỗi công dân.

Khát vọng Việt Nam 2045, vì thế, không chỉ là giấc mơ của một thế hệ lãnh đạo, mà là khát vọng của một dân tộc có ý chí vươn lên bằng tri thức. Khi tri thức được tôn vinh, khi sáng tạo được khuyến khích, khi giá trị học hỏi và tư duy phản biện được xem là nền tảng đạo đức mới – Việt Nam sẽ bước vào kỷ nguyên phát triển bền vững, tự chủ và nhân văn hơn bao giờ hết.

Đức Tài