Chương trình Hợp tác Thẩm định Sáng chế ASEAN Cộng (ASEAN Patent Examination Co-operation Plus - ASPEC+) đã chính thức được triển khai như một sự mở rộng của khuôn khổ Hợp tác Thẩm định Sáng chế ASEAN (ASPEC), nhằm cung cấp cho người nộp đơn các báo cáo thẩm định có mức độ hài hòa cao hơn cùng khung thời gian xử lý được xác định rõ ràng.

Chương trình hướng tới tăng cường việc chia sẻ kết quả thẩm định sáng chế, nâng cao chất lượng xử lý đơn và hỗ trợ người nộp đơn thuận lợi hơn trong việc xác lập quyền bảo hộ sáng chế trên phạm vi toàn khu vực.

ASPEC+ được xây dựng trên nền tảng khuôn khổ ASPEC hiện hành, với trọng tâm mới là tăng cường mức độ hài hòa giữa các báo cáo thẩm định sáng chế và đưa ra những cam kết cụ thể về thời hạn xử lý.

Chương trình được ra mắt tại Cuộc họp lần thứ 78 của Nhóm Công tác ASEAN về Hợp tác Sở hữu trí tuệ (AWGIPC), dưới sự điều phối của Nhóm Công tác ASEAN về Sáng chế do Singapore làm Chủ tịch.

Ông Trần Lê Hồng, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam, Bộ Khoa học và Công nghệ, cho biết các cơ quan sở hữu trí tuệ ASEAN đã chính thức ra mắt ASPEC+ nhằm mang đến cho người nộp đơn một con đường hiệu quả hơn để xác lập quyền bảo hộ sáng chế trên phạm vi toàn khu vực.

Chương trình được kỳ vọng sẽ tạo ra các báo cáo thẩm định có tính hài hòa cao hơn, đồng thời giúp người nộp đơn có cái nhìn rõ ràng và dễ dự đoán hơn về tình trạng xử lý đơn của mình trong một khung thời gian xác định.

Một điểm đáng chú ý của ASPEC+ là người nộp đơn có thể lựa chọn các cơ quan sở hữu trí tuệ ASEAN mà mình muốn làm việc cùng và nhận thông báo về kết quả xử lý ban đầu của đơn trong khoảng 10 đến 14 tháng. Chất lượng kết quả tra cứu và thẩm định cũng được kỳ vọng sẽ được nâng cao thông qua các hoạt động trao đổi chuyên môn giữa các cơ quan sở hữu trí tuệ tham gia chương trình.

ASPEC+ sẽ giúp các cá nhân, tổ chức theo đuổi việc bảo hộ sáng chế tại nhiều quốc gia tiết kiệm thời gian, công sức và nguồn lực. Khi các kết quả thẩm định giống hoặc tương tự được chia sẻ, người nộp đơn có thể chuẩn bị phản hồi đồng thời, qua đó chủ động hơn trong việc xây dựng chiến lược bảo hộ sáng chế và mở rộng hoạt động kinh doanh tại các thị trường ASEAN.

Chương trình vẫn duy trì những đặc điểm thân thiện với người nộp đơn của ASPEC, trong đó có việc sử dụng tiếng Anh và tham gia miễn phí đối với người nộp đơn tại các quốc gia thành viên tham gia. Tuy nhiên, các khoản phí tra cứu và thẩm định chính thức do từng cơ quan sở hữu trí tuệ quy định vẫn được áp dụng.

ASPEC là khuôn khổ hợp tác đầu tiên của ASEAN trong lĩnh vực thẩm định sáng chế. Ra mắt năm 2009, chương trình ban đầu có sự tham gia của 9 cơ quan sở hữu trí tuệ quốc gia gồm Brunei Darussalam, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.

Cơ chế này cho phép một cơ quan sở hữu trí tuệ sử dụng kết quả tra cứu và thẩm định của cơ quan sở hữu trí tuệ tại một quốc gia thành viên ASEAN khác làm tài liệu tham khảo khi xử lý đơn sáng chế. Điều này giúp nâng cao chất lượng công tác tra cứu và thẩm định, đồng thời rút ngắn thời gian xác lập quyền sở hữu công nghiệp đối với sáng chế.

Trên nền tảng đó, ASPEC+ được kỳ vọng sẽ đánh dấu một giai đoạn mới trong hợp tác khu vực về thẩm định sáng chế. Đối với doanh nghiệp, nhà sáng chế và các tổ chức nghiên cứu, chương trình dự kiến giúp kết quả thẩm định và thời gian xử lý trở nên dễ dự đoán hơn, từ đó tạo thêm niềm tin khi mở rộng phạm vi bảo hộ sáng chế cũng như hoạt động kinh doanh trên thị trường ASEAN.

Thông qua việc kết hợp ASPEC và ASPEC+, ASEAN hướng tới tăng cường vị thế của khu vực như một điểm đến hấp dẫn về sở hữu trí tuệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời thúc đẩy sở hữu trí tuệ trở thành động lực cho phát triển doanh nghiệp và tăng trưởng bao trùm trong khu vực.

TH