Trưng bày không chỉ là lời tôn vinh mà còn là minh chứng hùng hồn cho sức sống bền bỉ, trường tồn của văn hóa Việt Nam, đồng thời mở ra cánh cửa hy vọng về một danh hiệu Di sản Văn hóa Thế giới trong tương lai gần.

Cổ Loa, nơi từng được chọn làm kinh đô dưới thời An Dương Vương (thế kỷ III TCN), Hậu Lý Nam Đế (thế kỷ VI) và Ngô Quyền (thế kỷ X), không chỉ nổi tiếng với kiến trúc Thành Cổ độc đáo và giá trị chính trị – quân sự thời cổ đại. Điều làm nên hồn cốt của vùng đất này chính là lớp trầm tích văn hóa phi vật thể phong phú, được bảo tồn và truyền nối qua hàng nghìn năm lịch sử.

Để lan tỏa những giá trị ấy, ngày 19/11, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội và Ban Quản lý Khu di tích Cổ Loa đã phối hợp với UBND xã Đông Anh tổ chức khai mạc triển lãm, mang đến một bức tranh đa sắc màu về đời sống văn hóa, tinh thần của cộng đồng cư dân nơi đây. Những giá trị này thể hiện đậm nét qua tín ngưỡng thờ An Dương Vương, nghệ thuật trình diễn dân gian, phong tục tập quán, các lễ nghi và đặc biệt là Lễ hội Cổ Loa – di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Một trong những thông tin đáng chú ý nhất được công bố tại lễ khai mạc là bước tiến quan trọng trong hành trình đệ trình Khu di tích Cổ Loa lên UNESCO để ghi danh vào Danh mục Di sản Văn hóa Thế giới. Bà Nguyễn Hồng Chi, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội, cho biết, sau khi đáp ứng nhiều tiêu chí khắt khe về Giá trị Nổi bật Toàn cầu (OUV), tính toàn vẹn, liên tục và xác thực theo Hướng dẫn thực hiện Công ước Di sản Thế giới, ngày 13/11/2025, UBND thành phố Hà Nội đã chính thức gửi văn bản lên Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đề nghị xem xét trình Thủ tướng Chính phủ cho phép lập hồ sơ đề cử.

Triển lãm “Âm vang di sản - Sắc màu di sản văn hóa phi vật thể Cổ Loa” vì thế mang ý nghĩa sâu sắc, không chỉ là hoạt động tôn vinh truyền thống mà còn là một động thái thiết thực nhằm quảng bá và lan tỏa giá trị to lớn của di sản Cổ Loa, tạo tiền đề vững chắc cho hồ sơ đề cử mang tầm quốc tế.

Bà Nguyễn Hồng Chi bày tỏ: “Thông qua hoạt động triển lãm và các chương trình biểu diễn nghệ thuật dân gian, chúng tôi mong muốn góp phần khơi dậy niềm tự hào, tình yêu quê hương đất nước và ý thức trách nhiệm gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa để di sản không chỉ là ký ức của quá khứ mà còn là nguồn lực tinh thần quý báu cho sự phát triển bền vững hôm nay và mai sau.”

Trưng bày giới thiệu hơn 100 tư liệu, hình ảnh quý giá, được chắt lọc từ các nguồn tài liệu chính thống như Hồ sơ Di tích Quốc gia đặc biệt Khu di tích Cổ Loa, Hồ sơ Lễ hội Cổ Loa (Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia), các công trình nghiên cứu khoa học, cùng với tài liệu sưu tầm từ Viện Viễn Đông Bác cổ (EFEO) và các sưu tập ảnh tư nhân.

Nội dung trưng bày được chia thành ba chủ đề chính, dẫn dắt công chúng qua một hành trình khám phá từ tổng thể đến chi tiết, từ truyền thống đến hiện đại:

“Sắc màu di sản văn hóa phi vật thể Cổ Loa” (Phần mở đầu): Giới thiệu tổng thể các loại hình di sản tại Cổ Loa, từ các nghi lễ linh thiêng, điệu thức dân gian cho đến phong tục đời thường. Phần này phác họa một bức tranh toàn cảnh về đời sống văn hóa, tinh thần đặc sắc của cộng đồng cư dân vùng kinh đô xưa.

“Tinh hoa nghìn năm” (Chủ đề 2): Là không gian tôn vinh những giá trị đặc sắc nhất. Thông qua các tiểu chủ đề, người xem sẽ được dẫn dắt khám phá từ huyền thoại dựng nước gắn liền với An Dương Vương, đến sinh hoạt dân gian, từ không khí rộn ràng của lễ hội cho đến nếp sống thường nhật của người dân Cổ Loa.

“Sống mãi cùng thời gian” (Chủ đề 3): Chủ đề này nói về hành trình bảo tồn, trao truyền và phát huy các giá trị di sản trong bối cảnh hội nhập và phát triển hiện đại. Đây là minh chứng cho thấy di sản văn hóa phi vật thể Cổ Loa vẫn đang được bảo tồn, tiếp nối qua từng thế hệ, trở thành cơ hội để thế hệ trẻ học hỏi và tự hào về cội nguồn dân tộc. Di sản Cổ Loa chính là “sợi dây nối dài” từ truyền thuyết dựng nước đến hành trình hội nhập hôm nay.

Trưng bày “Âm vang di sản - Sắc màu di sản văn hóa phi vật thể Cổ Loa” sẽ mở cửa đón khách tham quan từ ngày 21/11/2025 tại Nhà trưng bày Khu di tích Cổ Loa, thôn Chùa, xã Đông Anh, Hà Nội.

Việc bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể tại Cổ Loa không chỉ giúp cộng đồng địa phương gắn bó sâu sắc với cội nguồn mà còn góp phần giới thiệu hình ảnh một Cổ Loa vừa giàu truyền thống, vừa năng động, sáng tạo – một minh chứng sống động cho sức sống trường tồn của văn hóa Việt Nam, xứng đáng với kỳ vọng trở thành Di sản Văn hóa Thế giới.

Hương Mi