Trong khi nhiều doanh nghiệp Việt Nam mới bắt đầu ứng dụng AI để tối ưu quảng cáo hoặc phân tích dữ liệu khách hàng, thì trên bình diện toàn cầu, AI tạo sinh (generative AI) đã bước sang một vai trò hoàn toàn mới: tái cấu trúc chuỗi cung ứng hàng hóa.

Các tập đoàn lớn như Siemens, Maersk, Walmart hay Foxconn hiện đang tích hợp các mô hình AI tạo sinh để tự động thiết kế bao bì, đề xuất công thức sản phẩm mới, mô phỏng rủi ro logistics và tối ưu hoá mạng lưới phân phối – những công đoạn từng tốn hàng tháng phân tích, nay rút xuống chỉ còn vài giờ.

Ví dụ, AI có thể đề xuất thiết kế bao bì giảm 15% chi phí vận chuyển, mô phỏng thời gian giao hàng trong điều kiện thời tiết cực đoan, hoặc tạo lập chuỗi cung ứng "thay thế" trong thời gian thực khi một nhà máy ngừng hoạt động. Điều này biến AI tạo sinh từ công cụ sáng tạo thành hạ tầng vận hành chiến lược của doanh nghiệp sản xuất và thương mại.

Đáng chú ý, McKinsey ước tính đến 2030, các ngành liên quan đến sản xuất và logistics có thể tiết kiệm tới 275 tỷ USD mỗi năm nhờ ứng dụng AI tạo sinh. Điều này không chỉ làm thay đổi cán cân lợi nhuận giữa các doanh nghiệp toàn cầu, mà còn khiến những nước chưa kịp tham gia cuộc chơi sẽ bị đẩy ra rìa thị trường.

Với Việt Nam – một nước gia công hàng hóa lớn, nếu không sớm tiếp cận các mô hình AI tạo sinh vào khâu vận hành và thiết kế sản phẩm, rất có thể sẽ đối mặt nguy cơ bị "cắt vai" khỏi chuỗi cung ứng mới do thiếu tính chủ động và hiệu suất thấp hơn các đối thủ đã số hóa.

Từ những chatbot viết nội dung đến hệ thống thiết kế sản phẩm thông minh, AI tạo sinh đang bước ra khỏi màn hình máy tính để bước vào trung tâm vận hành thương mại toàn cầu. Và nó không chỉ thay đổi ngành công nghệ, mà đang định hình lại chính thị trường hàng hóa thế giới – nơi hiệu suất, tốc độ và thích nghi ngày càng quan trọng hơn lao động giá rẻ.

Đức Tài