Đây là một sự chuyển dịch mang tính thời đại, chấm dứt triều đại thống trị kéo dài hàng thập kỷ của ngành công nghiệp giải trí tương tác.

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI) được xác định là "động cơ" chính thúc đẩy sự tăng trưởng thần tốc này. Với mức tăng 21% so với năm 2024 và gấp gần 2,8 lần so với cách đây 5 năm, thị trường ứng dụng đang chứng kiến một cuộc đổ bộ chưa từng có của dòng tiền từ người dùng. Nếu như trước đây, việc ứng dụng vượt game về doanh thu chỉ xuất hiện cục bộ tại Mỹ hoặc trong một vài thời điểm ngắn hạn, thì nay xu hướng này đã trở thành hiện thực trên quy mô toàn cầu.

Tâm điểm của làn sóng này chính là các trợ lý ảo thông minh. Thống kê cho thấy doanh thu từ mua hàng trong ứng dụng (in-app purchase) của nhóm AI đã tăng vọt gấp ba lần, vượt mốc 5 tỷ USD, trong khi lượng tải xuống cũng đạt con số ấn tượng 3,8 tỷ lượt. Danh sách 10 ứng dụng được tải về nhiều nhất thế giới hiện nay hoàn toàn bị thâu tóm bởi các cái tên đình đám như ChatGPT của OpenAI, Gemini của Google và "hiện tượng" DeepSeek.

Trong cuộc đua này, ChatGPT vẫn giữ vững vị thế dẫn đầu khi mang về tới 3,4 tỷ USD doanh thu. Sự cạnh tranh khốc liệt từ các gã khổng lồ như Google, Microsoft và X đã vô tình đẩy nhanh tốc độ đổi mới, mang đến cho người dùng những tính năng đột phá từ hỗ trợ lập trình, xử lý tác vụ phức tạp cho đến khả năng sáng tạo hình ảnh, video chất lượng cao qua các mô hình như GPT-4o hay Nano Banana.

Không chỉ dừng lại ở các trợ lý đa năng, hệ sinh thái AI còn nở rộ với các ứng dụng chuyên biệt. Những cái tên như Suno trong lĩnh vực tạo nhạc, Jimeng AI của ByteDance với khả năng chuyển văn bản thành video, hay người bạn đồng hành ảo Character.ai đã tạo nên một mạng lưới dịch vụ AI bao phủ mọi nhu cầu của đời sống. Dữ liệu từ Sensor Tower cho thấy một sự "lệch pha" thú vị: tốc độ tương tác của người dùng đang tăng nhanh hơn cả tốc độ tải mới. Với 48 tỷ giờ sử dụng trong năm 2025—gấp 10 lần so với năm 2023—người dùng hiện nay không chỉ tò mò dùng thử mà đang thực sự phụ thuộc sâu sắc vào công nghệ AI.

Điện thoại di động đã chứng minh vai trò là "cánh cổng" chính đưa AI đến với đại chúng. Chỉ tính riêng tại Mỹ, hơn một nửa trong số 200 triệu người dùng AI chỉ truy cập qua thiết bị cầm tay, một bước nhảy vọt so với con số khiêm tốn 13 triệu của năm trước đó. Sự tiện lợi của smartphone đã biến các mô hình ngôn ngữ phức tạp thành những công cụ bỏ túi thiết yếu.

Mặc dù AI chiếm trọn hào quang, nhưng các mảng ứng dụng truyền thống như mạng xã hội và phát trực tuyến vẫn cho thấy sức sống bền bỉ. Người dùng toàn cầu vẫn dành trung bình 90 phút mỗi ngày để lướt các nền tảng xã hội, đóng góp vào tổng thời gian khổng lồ gần 2.500 tỷ giờ. Tuy nhiên, với đà tăng trưởng hiện tại, sự giao thoa giữa AI và các nền tảng truyền thống này hứa hẹn sẽ còn tạo ra những kỷ lục doanh thu mới trong tương lai gần.

Phạm Tuấn