Trong giai đoạn 2020–2025, Hà Nội đã triển khai đồng bộ Đề án 06 về dữ liệu dân cư cùng hàng loạt cơ chế, chính sách, chương trình và đề án mới nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho khởi nghiệp, thúc đẩy chuyển đổi số, nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ vào mọi mặt đời sống.

Dẫn đầu cả nước về chuyển đổi số 

Tại Chương trình Chào mừng Ngày Chuyển đổi số Quốc gia năm 2025, Bộ Khoa học và Công nghệ đã công bố kết quả Chỉ số Chuyển đổi số (Digital Transformation Index – DTI) năm 2024. Theo bảng xếp hạng này, Hà Nội đứng đầu cả nước, dẫn đầu ở 4 trụ cột chính: Nhận thức số, Thể chế số, Hoạt động Kinh tế số và Hoạt động Xã hội số.

Kết quả đó phản ánh hiệu quả rõ nét của việc chủ động ứng dụng công nghệ số trong quản lý và phát triển kinh tế – xã hội, đồng thời cho thấy nỗ lực của Thủ đô trong việc đẩy mạnh chuyển đổi số ở từng ngành, từng lĩnh vực cụ thể.

Đến nay, Hà Nội đã hình thành nhiều mô hình thí điểm hiệu quả, khai thác và làm giàu cơ sở dữ liệu quốc gia. Hàng loạt hệ thống, ứng dụng được đưa vào vận hành hướng tới xây dựng đô thị thông minh như: “Công dân Thủ đô số – iHaNoi”, Sổ sức khỏe điện tử, Cấp lý lịch tư pháp qua VNeID... Tỷ lệ doanh nghiệp khai và nộp thuế điện tử đạt trên 99%, tỷ lệ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến và thanh toán không tiền mặt không ngừng tăng cao.

Nhờ đó, Hà Nội tiếp tục dẫn đầu cả nước ở nhiều lĩnh vực: Công nghiệp công nghệ thông tin, Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp tỉnh (PII), Chỉ số thương mại điện tử và số lượng sáng chế đăng ký. Thành phố cũng tích cực hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, tổ chức diễn đàn khoa học – công nghệ, mở rộng thị trường khởi nghiệp. Đặc biệt, Khu công nghệ cao Hòa Lạc đã trở thành hạt nhân đổi mới sáng tạo, kết nối chặt chẽ giữa doanh nghiệp – viện nghiên cứu – trường đại học.

Đáng chú ý, 80% đề tài và 100% dự án sản xuất thử nghiệm tại Hà Nội đã được ứng dụng vào thực tiễn, đưa khoa học công nghệ thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội.

 Tiên phong chuyển đổi số trong công tác Đảng 

Hà Nội là địa phương đầu tiên cả nước hợp nhất ba Ban Chỉ đạo (Cải cách hành chính, Chuyển đổi số và Đề án 06) theo phương châm “5 rõ, 1 xuyên suốt”, đồng thời thành lập hơn 5.000 tổ công nghệ số cộng đồng với khoảng 30.000 thành viên. Thành phố cũng tiên phong phân cấp 597 thủ tục hành chính xuống cấp cơ sở, đưa chuyển đổi số thực sự đi vào đời sống người dân.

Không chỉ dẫn đầu trong quản lý và kinh tế, Hà Nội còn là địa phương tiên phong đưa công tác Đảng lên môi trường số. Gần 100% đảng viên đã cài đặt “Sổ tay đảng viên điện tử”, giúp cấp ủy theo dõi sát hoạt động chi bộ, nâng cao chất lượng sinh hoạt. Các hệ thống như cơ sở dữ liệu đảng viên 3.0, phần mềm quản lý văn bản, đánh giá cán bộ hàng tháng hay quản lý hồ sơ cán bộ diện Ban Thường vụ Thành ủy đều đã được đồng bộ hóa, tạo nền tảng cho hệ thống công tác Đảng hiện đại, minh bạch.

Ngày 23/1/2025, Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 42-CT/TU về đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn Đảng bộ; đồng thời thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW do Bí thư Thành ủy Bùi Thị Minh Hoài làm Trưởng ban – cấp ủy cấp tỉnh đầu tiên trong cả nước thực hiện.

Một dấu mốc quan trọng khác là ngày 3/3/2025, Thành ủy công bố 8 ứng dụng dùng chung trong cả hệ thống chính trị, đồng bộ hóa dữ liệu, nâng cao chất lượng lãnh đạo và phục vụ Nhân dân. Tiếp đó, ngày 19/5/2025, Văn phòng Thành ủy tích hợp 4 thủ tục hành chính của Đảng lên Cổng Dịch vụ công quốc gia, giúp rút ngắn thời gian xử lý từ vài ngày xuống chỉ còn 5–10 phút, tiết kiệm hàng trăm tỷ đồng ngân sách mỗi năm.

Những kết quả này khẳng định Hà Nội đang trở thành hình mẫu tiên phong trong chuyển đổi số của Đảng, lan tỏa cảm hứng và kinh nghiệm cho nhiều địa phương khác.

 AI First – Tầm nhìn chiến lược của Thủ đô thông minh 

Bước vào giai đoạn 2025–2030, Hà Nội đặt mục tiêu chuyển đổi số toàn diện, hướng tới tầm nhìn trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực. Một trong ba đột phá phát triển lớn nhất của Thành phố trong giai đoạn tới là xây dựng và hoàn thiện thể chế phát triển Thủ đô dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Hà Nội đặt mục tiêu đưa kinh tế số chiếm 30% GRDP vào năm 2025, tăng lên 40–50% vào năm 2030 (tương đương 50–60 tỷ USD), hướng tới chính quyền số, kinh tế số và xã hội số đồng bộ. Thành phố định hướng “AI First” – ưu tiên ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong mọi lĩnh vực: từ quản trị, giáo dục, y tế, kinh tế đến dịch vụ công. Đây được xem là bước đi chiến lược để Hà Nội trở thành “trái tim công nghệ” của cả nước.

 Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thành phố triển khai nhiều giải pháp trọng tâm như: Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học – công nghệ, xây dựng thành phố thông minh lấy người dân làm trung tâm; Phát huy vai trò hạt nhân của Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, các viện nghiên cứu và trường đại học; Khuyến khích nghiên cứu và phát triển các ngành công nghệ mới như AI, bán dẫn, lượng tử, công nghệ sinh học, y sinh, năng lượng tái tạo; Bố trí tối thiểu 3% tổng chi ngân sách hằng năm cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, với cơ chế đầu tư mạo hiểm cho R&D; Bố trí tối thiểu 3% tổng chi ngân sách hằng năm cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, với cơ chế đầu tư mạo hiểm cho R&D; Thúc đẩy thị trường khoa học – công nghệ, khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, chuyển giao tri thức, hình thành cụm đổi mới sáng tạo liên kết vùng. 

Bên cạnh đó, Hà Nội tập trung hoàn thiện hạ tầng số, dữ liệu dùng chung, mở rộng dịch vụ số thân thiện, đảm bảo môi trường số an toàn và tin cậy. Mô hình “Học tập số toàn dân” được xem là “Bình dân học vụ trong kỷ nguyên mới”, lan tỏa văn hóa học tập số rộng khắp cộng đồng.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP Trương Việt Dũng, “Nhận thức đúng tạo động lực đúng – khi người dân hiểu rằng chuyển đổi số là để phục vụ họ, họ sẽ sẵn sàng đồng hành. Học qua làm là con đường ngắn nhất để thu hẹp khoảng cách số.”

 Hà Nội vì thế không chỉ chuyển đổi trong công nghệ, mà còn chuyển đổi trong tư duy lãnh đạo, phương thức quản trị và văn hóa phục vụ Nhân dân. Với phương châm “Gần dân hơn, nhanh hơn, hiệu quả hơn”, Thủ đô đang từng bước hình thành chính quyền số kiến tạo, xã hội số học tập và công dân số chủ động, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng Hà Nội văn hiến – văn minh – hiện đại – thông minh và nhân văn.

Khánh An