Ngày 16/5 vừa qua, Báo VnExpress đã tổ chức Hội nghị các nhà khoa học trẻ và Lễ trao giải Cuộc thi Sáng kiến Khoa học 2024. Đây là sự kiện nổi bật nằm trong chuỗi hoạt động chào mừng Ngày KH&CN Việt Nam 18/5 và kỷ niệm 65 năm thành lập Bộ Khoa học và Công nghệ Chào mừng Ngày Khoa học.

Tại buổi lễ, Ban Tổ chức Cuộc thi Sáng kiến Khoa học 2024 đã trao 7 giải thưởng bao gồm: 1 giải Nhất, 1 giải Nhì, 1 giải Ba, 3 giải Khuyến khích và 1 giải Sáng kiến.

Trong đó, công trình "Công nghệ chuyển hóa bùn giấy thành cellulose vi khuẩn" của PGS.TS Nguyễn Đình Quân cùng cộng sự (nhóm Biomass Lab) tại Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TPHCM được vinh danh giải Nhất, trị giá 70 triệu đồng.

Nhóm nghiên cứu Biomass Lab đã chuyển hóa bùn giấy thành cellulose vi khuẩn (một dạng cellulose có hình thái nano cấu trúc 3D) bằng phương pháp hóa sinh kết hợp. Sản phẩm cellulose vi khuẩn là một nguyên liệu sinh học giá trị, tiềm năng có thể được tạo ra với số lượng lớn từ nguồn phế thải khổng lồ của ngành công nghiệp giấy, được ứng dụng đa dạng trong lĩnh vực nhựa sinh học, dệt may, màng lọc nano, da/gỗ nhân tạo, áo giáp chống đạn và sản xuất giấy.

Đây được đánh giá là giải pháp hữu ích với doanh nghiệp sản xuất giấy, giúp nhà máy giải quyết một phần gánh nặng trong hoạt động xử lý chất thải, từ tối ưu hóa mô hình kinh tế tuần hoàn.

Hiện công nghệ đang được ứng dụng ở quy mô thử nghiệm pilot tại nhà máy giấy Thuận An (Bình Dương) và nhà máy giấy Khôi Nguyên (Bình Phước). Dự án được Cục Sở hữu trí tuệ chấp nhận đơn đăng ký độc quyền sáng chế tháng 10/2023.

Theo ban tổ chức, một trong những điểm mới của Cuộc thi Sáng kiến Khoa học năm nay là sự xuất hiện lần đầu tiên của giải Sáng kiến. Đây là hạng mục dành cho các công trình nghiên cứu đặc biệt phục vụ đời sống người dân tại cùng sâu, vùng xa.

Giải Sáng kiến trị giá 30 triệu đồng tại mùa giải năm nay đã được trao cho nhóm tác giả Thủy Sơn Năng (Quảng Nam), với giải pháp "Bếp nước ấm vùng cao". Bếp nước nóng đã tận dụng triệt để lượng nhiệt thừa của bếp củi để tạo nước nóng lưu trữ và sử dụng. Hệ thống dựa trên cơ chế đối lưu nhiệt, kết hợp nhiều chức năng để tạo thành một hệ thống nước nóng hoàn chỉnh, không phát sinh chi phí lắp đặt và bảo trì...

Được biết, đây là năm thứ ba VnExpress tổ chức Cuộc thi Sáng kiến Khoa học nhằm tạo sân chơi cho các nhà khoa học chuyên và không chuyên. Cuộc thi cũng mong muốn sẽ trở thành chương trình truyền cảm hứng sáng tạo và thúc đẩy các nghiên cứu có tính ứng dụng thực tế cao.

Cuộc thi Sáng kiến Khoa học 2024 chính thức khởi động từ ngày 2/12/2023, gồm những lĩnh vực có tính ứng dụng rộng như: Y sinh - hóa sinh, công nghệ, nông nghiệp, môi trường và vật liệu mới. Đặc biệt, Cuộc thi năm nay có thêm một hạng mục mới là vật liệu vi mạch bán dẫn.

Cuộc thi đã nhận được sự quan tâm của đông đảo các nhà nghiên cứu, nhà khoa học, học sinh, sinh viên từ khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước. Năm nay số lượng hồ sơ gửi về nhiều hơn so với hai năm trước, với hơn 135 hồ sơ tham gia.

Tín hiệu tích cực này đã cho thấy sự đam mê nghiên cứu KHCN ứng dụng không giới hạn của các nhà khoa học từ các độ tuổi và mức độ chuyên mon khác nhau. Đồng thời, sự hưởng ứng ngày càng tích cực đối với các cuộc thi khoa học từ nhóm đối tượng là học sinh, sinh viên cũng cho thấy khả năng và tiềm năng to lớn của các nhà khoa học trẻ Việt Nam.