Theo thông báo từ Hiệp hội Phát thanh Truyền hình Hàn Quốc, ba nhà đài đã nộp đơn lên Tòa án Trung tâm quận Seoul, yêu cầu bồi thường thiệt hại và đề nghị tòa ban hành lệnh cấm nhằm chấm dứt hành vi bị cho là xâm phạm bản quyền.

Cáo buộc sử dụng nội dung tin tức không xin phép

Phía nguyên đơn cho rằng nội dung bản tin, vốn được xem là tài sản cốt lõi và kết tinh từ nhiều thập niên hoạt động báo chí, đã bị sử dụng hàng loạt trong quá trình huấn luyện ChatGPT mà không có sự đồng ý hay ký kết cấp phép hợp pháp.

Trong thông cáo báo chí, Hiệp hội nhấn mạnh mục tiêu của vụ kiện là buộc bị đơn phải chịu trách nhiệm pháp lý đối với hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Các đài truyền hình khẳng định OpenAI hoàn toàn nhận thức được nghĩa vụ phải xin cấp phép hợp pháp khi sử dụng nội dung báo chí, đặc biệt trong bối cảnh công ty này đã ký kết nhiều thỏa thuận cấp phép trả phí với các tổ chức truyền thông quốc tế để phục vụ phát triển và vận hành các dịch vụ AI tạo sinh.

Tuy nhiên, theo lập luận của phía Hàn Quốc, OpenAI đã từ chối đàm phán với ba đài truyền hình và duy trì một chính sách bản quyền mang tính phân biệt đối xử.

Vấn đề “chủ quyền dữ liệu” và bảo vệ quyền lợi nhà sáng tạo

Hiệp hội cho rằng trong thực tế, các nhà sáng tạo và chủ sở hữu bản quyền trong nước gặp nhiều rào cản khi khởi kiện các tập đoàn công nghệ toàn cầu, từ chi phí tố tụng đến gánh nặng chứng minh. Vì vậy, vụ kiện này không chỉ nhằm bảo vệ quyền lợi của ba đài truyền hình mà còn để đảm bảo các nhà sáng tạo được đền bù công bằng, cả trước các công ty AI trong nước lẫn quốc tế.

Đáng chú ý, phía nguyên đơn nhấn mạnh đây còn là vấn đề liên quan đến “chủ quyền dữ liệu” của Hàn Quốc. Theo quan điểm của họ, việc các tập đoàn công nghệ toàn cầu khai thác tài sản tri thức do các cơ quan báo chí của quốc gia khác tích lũy suốt nhiều thập niên, mà không được phép, không thể được biện minh dưới danh nghĩa đổi mới sáng tạo nhằm phục vụ lợi ích thương mại riêng.

Đây cũng được xem là vụ kiện đầu tiên do ba đài truyền hình mặt đất lớn của Hàn Quốc khởi xướng nhằm vào một công ty AI toàn cầu.

Tiền lệ kiện tụng liên quan đến AI

Trước đó, vào tháng 1/2025, ba đài truyền hình này cũng đã khởi kiện tập đoàn công nghệ Hàn Quốc Naver, cáo buộc vi phạm luật bản quyền và Luật Phòng chống Cạnh tranh không lành mạnh. Vụ kiện khi đó xoay quanh việc Naver bị cho là sử dụng trái phép các bản tin phát sóng để huấn luyện mô hình AI, kèm theo yêu cầu bồi thường và lệnh cấm tiếp tục sử dụng nội dung.

Hiệp hội từng mô tả vụ việc với Naver là bước đi quan trọng nhằm thiết lập ranh giới pháp lý và đạo đức cho việc ứng dụng AI trong lĩnh vực báo chí.

Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau, vào tháng 7/2025, KBS đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác với Naver. Theo thỏa thuận, Naver cung cấp các giải pháp công nghệ AI cho KBS, trong khi đài truyền hình này cung cấp nội dung và nguồn lực đào tạo để cùng nghiên cứu quy trình sản xuất truyền thông thế hệ mới dựa trên AI tạo sinh. Hai bên cũng thành lập nhóm công tác chung để tích hợp AI vào toàn bộ chuỗi sản xuất nội dung, từ khâu lên kế hoạch, sản xuất đến phát sóng và phân phối.

Diễn biến mới nhất với OpenAI cho thấy căng thẳng giữa các cơ quan báo chí truyền thống và các công ty AI toàn cầu tiếp tục gia tăng, đặt ra những câu hỏi pháp lý và chính sách quan trọng về bản quyền, cấp phép nội dung và cân bằng lợi ích trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

Khánh An