Văn bản số 4596/BNNMT-ĐĐ của Bộ NNN&MT được gửi tới UBND 13 địa phương bao gồm: Tuyên Quang, Lào Cai, Thái Nguyên, Phú Thọ, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hà Nội, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh. Mục tiêu chính là triển khai cấp bách các phương án bảo đảm an toàn đê điều, ứng phó hiệu quả với bão Wipha và nguy cơ mưa lũ diện rộng.

Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, bão Wipha dự kiến vào bờ trong bối cảnh mực nước triều khu vực từ Quảng Ninh đến Nghệ An đang ở đỉnh, tạo ra nguy cơ vỡ, tràn đê biển và đê cửa sông nghiêm trọng. Đồng thời, mưa lớn dự kiến xuất hiện trên diện rộng, có khả năng gây lũ trên hệ thống sông chính. Mực nước nhiều hồ chứa lớn đã tiệm cận cao trình cho phép, và mực nước sông Hồng cùng sông Thái Bình đang ở mức cao, đe dọa trực tiếp sự an toàn của toàn bộ hệ thống đê điều Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ.

Bộ NNN&MT đề nghị các tỉnh, thành phố quán triệt và thực hiện nghiêm túc Công điện số 112 của Thủ tướng Chính phủ và Công điện số 4594 của Bộ NNN&MT về ứng phó bão số 3 và mưa lớn. Các địa phương phải lập tức kiểm tra, rà soát phương án hộ đê, khoanh vùng trọng điểm xung yếu, các điểm đã từng xảy ra sự cố nhưng chưa được xử lý dứt điểm, và các công trình đang thi công dở dang. Các hạng mục bị đánh giá mất an toàn phải được gia cố hoàn thành trước khi bão đổ bộ.

Đặc biệt, các tuyến đê trực diện biển – nơi bão sẽ quét qua – cần bố trí lực lượng, vật tư và thiết bị trực chiến 24 giờ, sẵn sàng xử lý tình huống ngay trong giờ đầu tiên.

Bộ yêu cầu các địa phương tăng cường tuần tra, canh gác tuyến đê biển, đê sông theo quy định tại Thông tư số 01/2009/TT-BNN ngày 6/1/2009, kịp thời phát hiện dấu hiệu sạt, thẩm lậu, lún nứt để xử trí ngay. Phương châm “bốn tại chỗ” – lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ, chỉ huy tại chỗ – phải được thực hiện đầy đủ, đảm bảo huy động nhanh nhân lực, phương tiện cơ giới, bao tải đất, rọ đá, cọc tre, cừ Larsen và các trang thiết bị bơm tiêu khi có sự cố.

Song song với nhiệm vụ gia cố đê, các địa phương cần thông báo rộng rãi tới chủ phương tiện thủy, công trình ven biển, chủ hồ nuôi trồng thủy sản và cư dân khu vực ngoài bãi sông về kế hoạch bảo đảm an toàn người và tài sản. Việc chủ động phương án di dời các hộ dân ở khu vực nguy hiểm, nhất là vùng ven biển trũng thấp, ngoài đê bao, nơi chưa có đê bảo vệ là vô cùng cần thiết.

Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai đã thiết lập đường dây nóng 24 giờ để tiếp nhận thông tin sự cố. Các tỉnh, thành phố được yêu cầu theo dõi chặt chẽ diễn biến bão, mưa lũ, tình trạng đê điều và báo cáo kịp thời khi phát sinh tình huống vượt khả năng xử lý. Trong trường hợp cần thiết, Bộ NNN&MT sẽ điều động lực lượng ứng cứu liên tỉnh, hỗ trợ vật tư khẩn cấp cho các điểm xung yếu để bảo vệ an toàn hệ thống đê điều quốc gia.

Mực nước triều cao, gió giật mạnh và sóng lớn do Wipha có thể gây hiện tượng phá sóng kè, xói chân mái, tràn qua mặt đê. Do vậy, các địa phương được yêu cầu kiểm tra, gia cố ngay chân kè, trồng cỏ bảo vệ mái, đóng cọc tre chắn sóng, lập rào chắn tạm thời tại vị trí tràn thấp. Đồng thời, cần rà soát hệ thống cống dưới đê, đảm bảo đóng vận hành an toàn, bố trí máy bơm dã chiến sẵn sàng tiêu úng nội đồng.

Đối với các công trình đê điều đang thi công dở, chủ đầu tư và nhà thầu phải che chắn, gia cố tạm, bố trí hệ thống biển báo, barie và đèn tín hiệu trong đêm để đảm bảo an toàn cho người và phương tiện qua lại. 

Ngoài nguy cơ bão trực tiếp, mưa lớn trên thượng nguồn được nhận định sẽ gây lũ trên sông Hồng, sông Thái Bình và một số phụ lưu. Bộ NNN&MT yêu cầu các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc kiên quyết di dời dân cư khỏi khu vực có nguy cơ lũ quét, sạt lở đất. Việc phối hợp chặt chẽ với Tập đoàn Điện lực Việt Nam và Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn các hồ thủy điện để vận hành liên hồ chứa, xả lũ an toàn, giảm áp lực cho hệ thống đê hạ du là rất quan trọng.

Các địa phương cũng cần khẩn trương kiểm tra hệ thống đê bao, bờ bao vùng nuôi trồng thủy sản, khu du lịch ven biển; chủ động phương án di chuyển lồng bè nuôi trồng thủy sản, neo đậu tàu thuyền tại nơi an toàn, chằng néo nhà cửa, kho tàng, hệ thống điện, thông tin liên lạc và công trình công cộng. Các lực lượng xung kích hộ đê, dân quân tự vệ, thanh niên tình nguyện, công an và bộ đội địa phương phải duy trì chế độ trực sẵn sàng cơ động khi có lệnh.

Sở Nông nghiệp và Môi trường các địa phương được phân công cán bộ bám sát địa bàn, phối hợp chính quyền cấp huyện, xã đôn đốc, hướng dẫn nhân dân gia cố nhà cửa, thu hoạch sớm diện tích rau màu, thủy sản đến kỳ thu hoạch nhằm giảm thiệt hại. Mọi thông tin về sự cố phải báo cáo kịp thời, đầy đủ, chính xác về Bộ qua Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai để có phương án hỗ trợ và chỉ đạo thống nhất.

Bộ NNN&MT khẳng định sẽ tổ chức các đoàn kiểm tra liên ngành, sẵn sàng huy động lực lượng tăng cường cho các địa phương khó khăn, quyết tâm bảo vệ an toàn hệ thống đê điều trong mọi tình huống trước, trong và sau khi bão Wipha đi qua.

Hà Anh